| YÜKSEK ÖĞRETİME GİRİŞ
A-Genel bilgiler
Yüksek öğretim kurumları
"Yüksek ve lisans sonrası profesyonel/mesleki eğitim" ile ilgili kanuna göre, üniversite seviyesindeki yüksek öğretim kurumları aşağıda sıralanmıştır:
Üniversiteler: Yüksek öğretim kurumları, temel ve uygulamalı araştırmalar düzenlemek, sosyal bilimlerin her dalında yüksek,
ve lisans sonrası eğitim vermek ve sürekli eğitimin her seviyesinde programlar sunmak suretiyle eğitim, bilim ve kültürde gelişmeyi amaçlamaktadırlar. Bir üniversite kendi faaliyet alanında önde gelen bir araştırma ve metodoloji merkezi olmalıdır.
Akademiler: Yüksek öğretim kurumlarıdır. Temel ve uygulamalı araştırmalar düzenlemek, bilim, teknoloji ve kültürden yalnızca bir alanda yüksek ve lisans sonrası öğrenim vermek ve sürekli eğitimin her seviyesinde eğitim programları sunmak suretiyle eğitim, bilim ve kültürün gelişimini amaçlamaktadır. Bir akademi, kendi alanında önde gelen bir araştırma ve metodoloji merkezi olmalıdır.
Enstitüler: Bağımsız yüksek öğretim kurumlarıdır, ya da bilim, teknoloji ve kültür gibi bir çok alanda ve gelişmekte olan araştırma faaliyetlerinde yüksek ve lisans sonrası öğrenim yaptıran ve sürekli eğitimin her seviyesinde eğitim programları sunan üniversite ya da akademilerin bir parçasıdırlar.
Geçiş sistemi
Ülkede geçiş sistemi, özellikle, adaylar ve yüksek öğretim kurumları arasında doğrudan irtibat kurulacak şekilde dağıtılmıştır. Ancak son on yılda, mezunları merkezi bir testten geçirecek yeni bir sistem geliştirilmiştir. Şimdilerde kurumların % 20'si bu sistemi uygulamaktadır.
Adaylar için rehberlik ve danışma merkezi
Orta dereceli okulların çoğunun personeli arasında, öğrencilerin kendilerini gelecekteki profesyonel/mesleki çalışmalara hazırlamaları konusunda yardımcı olan bir psikolog vardır. Yüksek öğretim kurumları çeşitli hazırlık kursları sunarlar. Buna ek olarak, özel rehber de tutulabilir.
B. Kabul için ön koşullar
Üniversitelere hazırlık için gerekli hususları hazırlayan kuruluş
Rusya Federasyonu Eğitim Bakanlığı "Rusya Federasyonu'nda Yüksek Öğretim Kurumlarına Giriş Üzerine Adaylar İçin Referans Kitap" adı altında giriş koşullarını içeren resmi bir kitapçık hazırlar. Bakanlık ayrıca yıllık olarak, mezunların yüksek öğretim kurumlarına girişe kendilerini daha iyi hazırlamalarına yardımcı olacak ve mezunlar arasında dağıtılan "Giriş Sınavına Model Programlar" kitapçığını yayınlar. Aynı zamanda yüksek öğretim kurumları, ulusal zorunlulukları temel alarak girişle alakalı kendi düzenlemelerini ayrıntılı bir şekilde hazırlayabilirler.
Giriş şartları
Adaylar, orta öğrenimlerini tamamlamalı ve giriş sınavlarında (rus öğrenciler) başarılı olmalıdırlar.
Adaylardan belirli bir gruba tanınan öncelikler
Yasalara göre, başvuru yapanlar arasında öksüzler, sakatlar, Çernobil ve başka kazalardan etkilenenlere öncelik tanınacaktır.
Başvurular için son tarih
Başvurular için normalde son başvuru tarihi 15 Temmuz'dur. Ancak, kurumların başvuru tarihlerini uzatma hakları vardır.
Adaylar için fırsatlar
Adaylar bir yıl içinde ya aynı kurum içindeki farklı bir çalışma birimine ya da farklı kurumlara iki kez başvuruda bulunabilirler. Adaylar aynı anda başvurularını iki farklı kuruma da yapabilirler.
Kabul kararına karşı temyiz
Adayların, giriş sınavları sonuçlarını temyiz etme hakları vardır. (Fakat kabule dair bir karar değil: Başvuru sahiplerinin kabul konusundaki olumsuz kararı tekrar gözden geçirilmesini isteme hakları yoktur). Temyiz, Kabul Komisyonuna sunulur ve Temyiz Komisyonu tarafından adayın huzurunda gözden geçirilir.
Kabul prosedürü
Başvuru prosedürü
Adayların aşağıdaki belgeleri ilgili kurumun kabul komisyonuna sunmaları gerekmektedir.
Başvuru formu,
Genel Orta Öğrenim Sertifikası ya da dengi (lise diploması) (aslı veya onaylanmış bir sureti)
Fotoğraflı kimlik belgesi
Bir sağlık sertifikası
Diğer belgeler (özel durumlarla ilgili belgeler)
Seçim prosedürü
Adayların sayısı çoğu zaman, kurumun ününden veya bir konuya olan yoğun ilgiden dolayı, fakülte kapasitesinin üstünde olabileceğinden yüksek öğretim kurumlarına giriş rekabet ortamı oluşturur. Seçim, mezun olunan okulun diplomalarına, ve saireye bağlıdır. Kabul, ayrıca mevcut kontenjana bağlıdır.
Kayıt prosedürü
Kayıt, Kabul Komisyonunun açıklamasını takiben Rektörün talimatıyla başlatılır.
Kabul edilmeme
Başarısızlık durumunda adaylar bir başka kuruma (üniversite seviyesinde olan veya olmayan) kabul için başvuruda bulunabilirler, tabii ki son başvuru tarihi geçmemişse. Üniversite seviyesindeki yüksek öğretim kurumlarına nazaran üniversite seviyesinde olmayan yüksek öğretim kurumlarının son başvuru tarihi daha geç olur.
Yabancı nitelikler/yeterlikler
Yabancı nitelik sahipleri için giriş için gerekli olan şeyler
Genelde kabul için gerekenler konusunda yabancılar Rus vatandaşlar gibi muamele görürler.
Üniversitelere giriş için uygun yabancı sertifikalar
Kural olarak, bir ülkede üniversiteye girişte geçerli nitelikler, Rus yüksek öğretim kurumlarına giriş için de geçerlidir. Rusya Federasyonu Eğitim Bakanlığı, yabancı kimlik kartlarını tanıma yetkisine sahiptir.
Başvuru prosedürü
Başvuru prosedürü her bir yüksek öğretim kurumunun kendi inisiyatifindedir.
Seçim prosedürü
Seçim prosedürü yüksek öğretim kurumlarının kendileri tarafından belirlenir. Tek ortak zorunluluk Rusça yeterliliğidir. Rusça bilgisi yetersiz adaylar yüksek öğretim kurumları tarafından düzenlenen özel hazırlık kurslarına katılabilirler.
Öğrenci harçları
Kural olarak, yabancı öğrenciler, eğitimleri için harç öderler. Eğitim Bakanlığı, yabancı öğrencilere harçları da içine alacak şekilde özel burs olanakları sunabilir.
Niteliklerin karşılıklı tanınması konusunda anlaşmalar
Rusya Federasyonu yaklaşık 100 ülkeyle niteliklerin karşılıklı tanınması konusunda bir çok ikili ve çok katılımlı anlaşmalara imza atmıştır. Mesela, Rusya'nın şu Avrupa ülkeleriyle ikili anlaşmaları vardır: Beyaz Rusya, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Finlandiya, Macaristan, Polonya, Romanya, Yugoslavya.
Ayrıca, Rusya Federasyonu kimlik kartlarının karşılıklı tanınması konusunda aşağıdaki çok katılımlı anlaşmaların da bir parçasıdır:
Avrupa'da Yüksek Öğretimle ilgili Niteliklerin Tanınması Konusunda Anlaşma (Avrupa Konseyi/UNESCO/Lizbon, 1997)
Üniversitelere Kabul için Gerekli Diplomaların Eşitliği Konusunda Avrupa Konvansiyonu (Avrupa Konseyi/Paris,1953)
Avrupa Bölgesindeki Devletlerde Yüksek Öğretimle Alakalı Çalışma, Derece ve Diplomaların Tanınması Konusunda Anlaşma (UNESCO/Paris, 1979)
Üniversite Öğretim Dönemlerinin Eşitliği Konusunda Avrupa Konvansiyonu (Avrupa Konseyi/Paris, 1956)
Üniversite Niteliklerinin Akademik olarak Tanınması Üzerine Avrupa Konvansiyonu (Avrupa Konseyi/Paris,1959)
Üniversite Öğretim Dönemlerinin Genel Eşitliği Konusunda Avrupa Konvansiyonu (Avrupa Konseyi/ Strazburg,1990)
Asya ve Pasifik'te Yüksek Öğretimde Çalışmalar, Diplomalar ve Derecelerin Tanınması Konusunda Bölgesel Anlaşma (UNESCO/Bangkok,1983) |
