| EĞİTİM SİSTEMİ
Rusya eğitim sisteminde bütün eğitim programları iki çeşittir.
Genel eğitim
Profesyonel/ mesleki eğitim
Genel eğitim, kişinin entelektüel, ahlaki, duygusal ve fiziksel gelişiminin yanı sıra, genel kültür seviyesini şekillendirmeyi; kendisini sosyal hayata adapte etme kabiliyetini geliştirmeyi ve bilinçli bir profesyonel/mesleki eğitim programı seçimi yaparak yoluna devam etmeyi mümkün kılacak temelleri hazırlamayı amaçlamaktadır.
Okul-öncesi eğitim
İlk genel eğitim (4 yıl);
Temel genel eğitim (5 yıl);
İkinci (tam) genel eğitim (2-3 yıl)
1985 öncesinde on yılı kapsayan genel eğitim, daha sonra on bir yıllık bir öğrenim süresine göre düzenlenmiştir. Bu durumda, öğrenciler orta öğrenimlerini 17-18 yaşlarında tamamlamaktadırlar. Ayrıca, kısmi-süreli eğitim ve sanat eğitimi için 12 yıllık okullar vardır. Günümüzde genel eğitim sistemi 21,2 milyon öğrencinin kayıtlı olduğu 67.200 eğitim kurumunu içine almaktadır. Genel eğitim okullarının resmi adı Genel Orta Dereceli Okul (Secondary General School)'dur. Son yıllarda devlet ve özel teşebbüs tarafından Gymnasium ve Lyceum denilen yeni tip okullar kurulmaya başlanmıştır. Gymnasium ve Lyceum'da öğrenim süresi Genel Orta Dereceli Okullarınkini geçebilir ve eğitim programları daha ileri seviyede olabilir.
Öğrencinin gerçek anlamda minimum seviyede yükleneceği şekilde gerekli olan şeyleri devletin kanun haline getirdiği Genel Eğitim Temel Müfredatı 1993'de geliştirildi ve benimsendi. Temel müfredat, öğrenimin zorunlu olduğu alanları ve ileri seviyelerde de belirli mesleklerin uygulaması için gerekli temel becerileri belirler. Öğrenimin bu gerekli alanlarına ek olarak, Temel Müfredat, okulun bulunduğu belirli bir bölgeye has bilim dallarına ve öğrencilerin ilgi alanlarına yönelik seçmeli derslere olanak sağlar. Pratikte her okul Temel Müfredatı temel alarak kendi müfredatını hazırlar.
Rusya, Temel Müfredata dayanan ve ileri seviyede programlar sunan gelişmiş okullar ağına sahiptir. Bu ileri düzeyde programlara şu yollarla ulaşılabilir:
- Yabancı dil, matematik, fizik gibi seçmeli derslerde ileri düzeyde programlar sunan okullar yoluyla
- Gelişmiş okul dışı etkinlikler ve böylece de güzel sanatlar, felsefe, ekonomi, spor ve diğer benzer alanlarda derinlemesine çalışma imkanı sunan okullar vasıtasıyla
- Son sınıf öğrencilerinin, yüksek öğretim kurumlarından gelen bir özel öğretmen gözetiminde çalıştığı ve eğitim kurumlarının olanak ve akademisyenlerinden faydalandıkları okullar yoluyla.
İlk genel eğitim ve temel genel eğitim zorunludur. Öğrenciler, temel genel eğitimi tamamladıklarında (9 yıllık bir program) final sınavlarına girerler. Sınavı geçerlerse Temel Genel Eğitim Sertifikası almaya hak kazanırlar. Devlet Final sınavlarındaki sonuçlara göre öğrenciler, eğitimlerine devam etmeye teşvik edilir ya da edilmezler. Sertifika, öğrencinin ya orta öğrenim ya da üniversite seviyesinde olmayan bir yüksek öğretim programında mesleki eğitim görmeye uygun olup olmadığını gösterir.
Genel Orta Öğrenim Sertifikası: 1993'ten önce Genel Orta Öğrenim Sertifikası, 11 yıllık okul programını tamamlayıp Devlet Final Sınavlarında başarılı olan öğrencilere verilirdi. Okulu bitirme sertifikası (Genel Orta Öğrenim Sertifikası), öğrencinin ne tür bir profesyonel eğitime devam edebileceğini gösterir: Mesleki eğitim ya da hem üniversite seviyesinde olmayan hem de üniversite seviyesinde yüksek öğrenim.
Son birkaç yılda sayısız özel okul açılmıştır. Bunların ulusal olarak tanınmış sertifikalar (devlet formatında sertifikalar) verme ruhsatı elde etmeleri devlet okullarıyla denklik prosedürlerindeki başarılarına bağlıdır. Denkliği olmayan kurumlar tarafından verilen sertifikalar daha yüksek öğretim kurumlarına geçiş hakkı sağlamaz.
Mesleki eğitim, kişinin mesleki bir yetenek kazanması sürecinde sürekli gelişimini ve bir mesleği icra etmek üzere mezunları hazırlamayı amaçlamaktadır. Rusya Federasyonu'nda genel eğitim programları dışındaki bütün programlar, diploma ve derece verip mesleki nitelikler kazandırdıkları ve meslekleri icra etme hakkı sağladıkları için profesyonel eğitim programları olarak adlandırılırlar. Profesyonel eğitim programları şunları kapsar;
Mesleki eğitim
Üniversite seviyesinde olmayan yüksek öğretim;
Üniversite seviyesinde yüksek öğretim;
Doktora programını da içeren lisans üstü eğitim
Tamamlayıcı eğitim
Mesleki eğitim, genellikle nitelikli iş gücü temeline dayanan yetenekli elemanlar yetiştirmeyi amaçlar. Bazı mesleklerle birlikte mesleki eğitim genel orta öğrenime dayanabilir. Toplam 4.166 öğretim kurumunda 1.700.000 öğrenci mesleki eğitim programlarına kayıtlıdır. Mesleki eğitim programlarına katılmak için herhangi bir giriş sınavı gerekli değildir.
Üniversite seviyesinde olmayan yüksek öğretim
Orta öğrenim sonrası, akademik derece kazandırmayan programları kapsar. Bu tür programlara giriş rekabet gerektirir ve çoğunlukla tamamlanan orta öğrenime bağlıdır. Ancak, bazı programlar için temel genel eğitim (derece 9) yeterlidir. Mezunlar, ya mesleki faaliyetlere devam etmeye ya da üniversite seviyesinde yüksek öğrenim kurumlarına girme yolunu aramaya hak kazanırlar. Üniversite seviyesinde olmayan yüksek öğretim kurumlarından mezun olanlara kredi verilebilir veya kısaltılmış programlar sunulabilir.
Üniversite seviyesinde yüksek öğretim
588 devlet ve 290 özel teşebbüs tarafından kurulmuş üniversite seviyesinde yüksek öğretim kurumu vardır. Mezunlar şu diploma ve derecelere hak kazanırlar:
Intermediate Diploma (en az iki yıllık bir çalışma)
Bakalavr Derecesi (en az dört yıllık bir çalışma)
Specialist Diploma (5-6 yıllık bir çalışma)
Magistr Derecesi (6 yıllık bir çalışma)
Lisans üstü eğitim, profesyonel gelişim, araştırma ve öğretme kabiliyetlerini geliştirmek için fırsat sunar ve ileri seviyede akademik derecelere kapı açar:
Candidate of Sciences (Kandidat nauk)
Doctor of Sciences (Doktor nauk)
Candidate of Sciences'in ilk derecesi aspirantura denilen doktora programlarıyla Specialist diploması ya da Magistr derecesini aldıktan sonra elde edilebilir. Yüksek öğretim ya da araştırma kurumlarında düzenlenen bu programlar en az üç yıllık bir çalışmayı gerektirir ve bir tez savunmasıyla son bulur. Doktorayla ilgili ikinci derece (Doctor of Sciences) ülkedeki en yüksek akademik derecedir. Candidate of Sciences derecesini takiben daha ileri düzeydeki çalışma ve araştırma sürecinden sonra elde edilebilir ve çok önemli bir tez savunması gerektirir.
Tamamlayıcı eğitim, vatandaşların, devletin ve toplumun farklı ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlayan bir eğitim programı sunar.
Yüksek öğretime götüren nitelikler
Niteliğin adı
Attestat o srednem (polnom) obschem obrazovanii
Statü ve çeşit
Genel orta öğrenim sertifikası ulusal bir sertifikadır. Denkliği olmayan okullar sadece ülke genelinde tanınmayan gayrı-resmi yeterlikler verir.
Niteliğin kısa tanımı
Genel orta öğrenim sertifikası, orta öğrenimini tamamlayan ve Devlet Final sınavlarında başarılı olan öğrencilere verilir. Sertifika hem üniversite seviyesinde olmayan hem de üniversite seviyesindeki yüksek öğretim kurumlarına devam hakkı sağlar.
Sertifika, 100/122 mm.lik bir kitap formundadır. Ön sayfada Rusya Federasyonu devlet amblemi ve üç satır halinde kazanılan derecenin ismi yazılmıştır. Onur derecesi verilenler altın kaplama ya da gümüş renginde madalya ile ödüllendirilir. Genel Orta Öğrenime Ek adı altında bir de alınan dersleri ve final sonuçlarını gösteren listenin bulunduğu ek kitapçık vardır. Bunlar okul müdürü tarafından imzalanıp okul mührüyle de mühürlenir.
Niteliğin amacı
Genel orta öğrenim sertifikası ve benzeri diğer ulusal sertifikalar ilgili çalışma programlarının tamamlandığının kanıtıdır ve yüksek öğretim kurumlarına giriş vasıtasıdır. Ayrıca, sahibine bir mesleğe giriş hakkı tanır. |
